Wie wordt de volgende rector?

Een inschatting van de kansen

08 mei 2017
Artikel
Auteur(s): Simon Grymonprez , Pjotr Hubin
Dinsdag 9 mei trekt de KU Leuven naar de stembus. Volgens onze inschatting wordt het spannend - maar trekt huidig rector Rik Torfs aan het langste eind.

Sinds 1981 werd geen enkele zittende rector aan deze instelling uitgedaagd voor het rectorschap. Rectoren als Dillemans en Oosterlinck mochten telkens na vijf jaar unchallenged hun rectorschap voortzetten. Dat heeft een reden. De rector heeft een geoliede rectorale machine achter zich: van een gemotiveerde beleidsploeg tot een bevriend administratief personeel.

Het schandaal dat afgelopen weekend boven water kwam in De Standaard - wat je gerust Vaesengate zou kunnen noemen - bewijst hoe zo’n rectorale machine werkt. Jos Vaesen, directeur-generaal van de Rectorale Diensten (kabinetschef van Rik Torfs), stuurt donderdag 4 mei een lijst door met 19 professoren naar de vicerector Biomedische Wetenschappen Wim Robberecht. Vaesen ‘merkt op’ dat de 19 proffen op 9 mei, de dag van de verkiezingen, in het buitenland zijn. ‘Kan je van wie betrouwbaar is een volmacht laten vragen. Dit kan het verschil maken’, sluit Vaesen de mail af.

Vaesen bevindt zich natuurlijk in het Torfs-kamp, Wim Robberecht als aangestelde vicerector ook. Het behoeft dus geen twijfel wat met ‘betrouwbaar’ en ‘verschil maken’ wordt bedoeld. De reden dat de mail uitlekt, is omdat Robberecht de mail van Vaesen domweg forward naar alle decanen en departementsvoorzitters van de groep Biomedische. De rectorale machine op volle kracht.

De Tijd bracht afgelopen weekend een stuk waarin duidelijk werd hoe niet alleen de rectorale, maar ook de Torfs-machine werkt. ‘Torfs deelt de wereld op in twee clans: de loyalen en de deloyalen’, sprak professor Antoon Vandevelde. ‘De eersten beloont hij met mooie postjes. Persoonlijke loyaliteit gaat boven verdienste.’ De Tijd vatte het samen: ‘Torfs bestuurt de universiteit een beetje als een kerkvader, met zijn kamerheren.’

En tegen een kerkvader win je niet zomaar een verkiezing.

Met beloftes strooien

Wat te denken van de campagne? Het stijlverschil tussen Sels en Torfs was opvallend. Waar Torfs retorisch sterk was, maar vaak erg hol en soms erg persoonlijk, was Sels de mindere debater maar wel degene die het meest integer overkwam. Zijn oproep om telkens naar de inhoud te gaan, was dan ook niet zonder reden. Het is overigens zeker niet zo dat de meest mondige kandidaat het per se haalt: in 2005 verloor Rik Torfs (weliswaar nipt) van de veel mindere debater Marc Vervenne.

Niet alleen en plein public was het verschil groot, hetzelfde was te merken bij de vele informele contacten en presentaties die de kandidaten de afgelopen weken hielden. Waar Sels eerder voorzichtig was met beloftes, leek Torfs er eerder mee te strooien.

Het is net daar waar Sels’ grootste zwakte ligt: de decaan van de Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen (FEB) leek soms niet in staat de persoonlijke démarches van Torfs te counteren, of de inconsistenties in zijn discours aan te duiden. Daardoor ontstond het gevoel dat Sels over zich heen liet rollen. Het was pas naar het einde van de campagne toe dat een duidelijk geërgerde Sels de rector af en toe op zijn plaats durfde zetten.

'Bij Torfs weten we wat er komt, bij Luc Sels is dat nog onzeker'

Chris Verslype, vicedecaan internationalisering van de faculteit Geneeskunde

Eén reden voor die ergernis waren de vele (ontkrachte) geruchten - ‘al dan niet georkestreerd’ - die de ronde deden: dat Sels onverminderd de K uit KU Leuven zou schrappen, dat hij de geesteswetenschappen tot één faculteit zou fusioneren, dat hij kleine, economische niet-rendabele richtingen wil schrappen, tot zelfs de naam van zijn toekomstige vicerector Onderwijs, Peter Lievens. Lievens is als decaan van de faculteit Wetenschappen verantwoordelijk voor het alternatieve onderwijssysteem in de eerste bachelor Fysica en Wiskunde, iets dat veel - eerder traditioneel geschoolden - aan deze universiteit duidelijk afschrikt.

Gasthuisberg als zwakte

Wie wordt nu rector dinsdag? De vraag is uiteraard onmogelijk te beantwoorden, maar we geven onze voorzichtige inschatting mee. Het wordt close, maar uiteindelijk trekt Torfs aan het langste eind.

Gasthuisberg, een electorale mastodont bij KU Leuven-verkiezingen, is een duidelijke zwakte van Sels en een duidelijke sterkte van Torfs. De bestuurlijke top van Gasthuisberg is overduidelijk (en open) pro-Torfs. Het adagium ‘Gasthuisberg kent Sels niet, Sels kent Gasthuisberg niet’ gaat zeker voor een significant deel van Gasthuisberg op. Of zoals de vicedecaan internationalisering van de faculteit Geneeskunde Chris Verslype samenvat: ‘Bij Torfs weten we wat er komt, bij Luc Sels is dat nog onzeker.’

Ook binnen zijn eigen groep Humane Wetenschappen lijkt bijvoorbeeld de faculteit Letteren eerder naar Torfs te hellen, alsook Theologie (al is die electoraal eerder marginaal). Bij de groep Wetenschap en Technologie is het beeld een stuk onduidelijker.

Volgens onze inschatting heeft Sels het overigens verrassend sterk gedaan bij de studenten, een deelgeleding waar hij door zijn relatieve onbekendheid heel wat stemmen dreigde te verliezen.

Samengevat: Torfs heeft een streepje voor dinsdag. Waar Sels hoe dan ook in geslaagd is, is het losweken van debat. Nu is tenminste duidelijk dat niet álles peis en vree is in Torfs-land.

Maar wat de afgelopen weken het meeste opviel? De apathie en desinteresse in deze rectorverkiezingen. Niet alleen bij studenten, waar de opkomst voor de facultaire congressen beschamend laag was, maar ook bij proffen of administratief-technisch personeel. We schatten de opkomst dan ook niet bijzonder hoog in.

Lees ons editoriaal over de 'Vaesengate' hier.