Van sodomie tot fake news

Een Verslag van de Vlaamse PhD Cup

08 October 2019
Artikel
Auteur(s): Tobias Romein
Op zondag 6 oktober vond in de BOZAR de finale van de Vlaamse PhD Cup plaats. Acht finalisten streden om de felbegeerde titel die gepaard ging met een onderwijscheque voor de Vlerick Business School.

De avond begint met een plezante ontvangst in de kelder van het BOZAR, waar statafeltjes zijn opgezet en iedereen een gratis drankje ontvangt. Om exact zeven uur wordt het publiek, een goede mix van jong en oud, de knusse zaal ingeleid, en betreedt wetenschapsjournalist Koen Wauters het podium. Aan hem de taak om de avond aan elkaar te praten, en dat doet hij met verve. 

Jan Breydel en zijn wiet-allergie

Na een onverwachts kanonschot ('om de aandacht te trekken') en een vlotte introductie van de organisatie van de PhD Cup en de jury, is het aan de eerste spreker. Lisa Demets van de UGent bijt de spits af met een humoristische presentatie over Jan Breydel. De Brugse verzetsstrijder blijkt in middeleeuwse teksten als een bruut te worden afgebeeld. Pas later, onder de invloed van de machtige familie Breydel, worden hem groter daden toegeschreven. Fake news dus.

De presentaties volgen elkaar in rap tempo op. Na Demets is Margot Bastin van de KU Leuven aan de beurt. Haar onderzoek betreft de toenemende depressie onder jongeren, en focust op de manier waarop ze steun zoeken. In plaats van hun problemen samen het hoofd te bieden, piekeren jongeren eindeloos door, en dat is niet goed voor de mentale gezondheid.

In plaats van hun problemen samen het hoofd te bieden, piekeren jongeren eindeloos door

Ine Decuyper, van de Universiteit Antwerpen, presenteert een medische doorbraak. Samen met een groep onderzoekers is Decuyper er namelijk in geslaagd een test te ontwikkelen om wiet-allergieën op te sporen. Het klinkt zeer indrukwekkend, zo vindt ook de jury, en het lijkt dat er zeker punten toegekend zullen worden voor de inhoud. 

Datzelfde geldt ook voor Leen Stevens, die vertelt over het vertaalprogramma dat ze heeft ontwikkeld voor mensen met een verstandelijke beperking. Het vernuftige systeem vertaalt met één klik van de muis Nederlandse woorden in pictogrammen. Een openbaring voor mensen die moeilijk kunnen lezen en daardoor moeilijk op sociale media terechtkunnen.

Hartritmestoornissen en executies

Jonas Roelens, ook van de Ugent, doet het op een iets andere manier. Zijn project tracht een verklaring te vinden voor het hoge aantal executies op basis van homoseksualiteit in het middeleeuwse Brugge. De inhoud van zijn presentatie is minder tastbaar, maar het onderwerp is spannend en de presentatie vlekkeloos. Met een paar zinnen schetst hij het beeld van een marktplein, een woelende menigte en een executie. Beeldspraak die iets losmaakt bij het publiek dat aan zijn lippen hangt.

Vlaamse studenten blijken gemiddeld langer nodig te hebben om Engelse teksten te doorgronden en onthouden minder van wat ze lezen

Op het einde van Roelens' presentatie rolt een cementmolen het podium op. Deze blijkt onderdeel van het decor van de volgende deelnemer, Lien Desteghe, die een vragenlijst heeft ontwikkeld voor hartritmestoornissen. Jammer genoeg wordt de cementmolen niet verder gebruikt, en dient het slechts als illustratie van een metafoor.

Om kwart over acht begint Heleen van der Beken, die een interessant onderzoek tentoonspreidt over het gebruik van Engels in het hoger onderwijs. Vlaamse studenten blijken gemiddeld langer nodig te hebben om Engelse teksten te doorgronden en onthouden minder van wat ze lezen. Van der Beken wijst het publiek erop dat Engels onvermijdelijk is in de wetenschappelijke wereld, en pleit voor meer onderzoek. 

Het einde van de rit

De laatste spreker is Stefan Huygebaert van de UGent. In een vermakelijk pleidooi vertelt hij over kunst in de rechtszaal. Rechters mogen blijkbaar zelf bepalen wat ze daar ophangen. Dit kan een politiek statement zijn, bijvoorbeeld een zeer christelijke afbeelding, en daardoor een bepaalde invloed uitoefenen op de rechtsgang. 

Wanneer de jury zich terugtrekt om te beraadslagen, vraagt Wouters de finalisten op het podium. Losjes ondervraagt hij hen nog wat over hun respectievelijke onderzoeken, tot het moment is aangebroken. 

Zonder er doekjes om te winden, kondigt de jury de winnaars aan. De derde prijs gaat naar Leen Sevens, die vooral inhoudelijk sterk was. De tweede prijs is voor Margot Bastin. Zowel de publieksprijs als de eerste plaats, een unicum voor de PhD Cup, gaan naar Jonas Roelens. Hij ontvangt een grote cheque en een gouden trofee, en krijgt nog even de gelegenheid om vrienden en familie te bedanken. 

Dan schuifelt het publiek de zaal al uit, de ontvangsthal in. Velen blijven nog even hangen, drinken wat en praten na, alvorens zich in het regenachtige Brussel te begeven. De sfeer is vrolijk, vervuld van ouderlijke trots, en de avond geslaagd.