Tegen de Stroom in: Opvangcentrum voor asielzoekers in Lommel

“De schoonste tijd van mijn leven”

11 april 2016
Reportage
Auteur(s): Brecht Castel
Het Limburgse Lommel heeft nog even 500 extra inwoners. Fedasil organiseert er namelijk een tijdelijk opvangcentrum voor asielzoekers. De Lommelaars zijn verdeeld, van angst tot enthousiasme.

Ik fiets naar het tijdelijk opvangcentrum voor asielzoekers "Parelstrand" in Lommel. Langs een kanaal komt een wielertoerist naast me rijden en we beginnen te praten. “Ik had in het begin schrik voor het grote aantal vluchtelingen dat naar Lommel kwam. Zoals veel mensen. Maar eigenlijk valt het allemaal goed mee,” vertelt Jef. “Dat geven de mensen niet gemakkelijk toe.”

Het opvangcentrum in het vakantiepark Parelstrand te Lommel werd begin januari geopend door Fedasil, het federaal agentschap voor de opvang van asielzoekers. Een infovergadering over die opening verliep toen rumoerig. Inwoners van Lommel hielden papieren vast met de tekst “te veel”, verwijzend naar het grote aantal asielzoekers dat zou komen.

"Ik had in het begin schrik voor het grote aantal vluchtelingen"

Wielertoerist Jef

Zelf kwam wielertoerist Jef niet in contact met de meer dan 500 asielzoekers die sindsdien in het Parelstrand verblijven. “Maar ik heb er tot nu toe ook geen last van gehad.” Hij wijst me de weg en we nemen afscheid. “Als ik je nog een goede raad mag geven: let toch maar op dat ze je niet overvallen.”

Cricket

In het opvangcentrum zitten een twintigtal Afghanen in een container naar een cricketwedstrijd te kijken op een groot scherm. Het WK is bezig en de Afghanen, die zot zijn van cricket, willen niets missen. Het initiatief voor deze uitzending kwam van Hellal Ahmad. Hij is zelf asielzoeker en verblijft sinds 12 januari in het centrum.

Hellal ontvluchtte Afghanistan nadat de moslimfundamentalisten van de Taliban zijn jongere broer Omar hadden vermoord. Dat gebeurde uit wraak, omdat Hellal niet wou meewerken met de extremisten. Ze vroegen hem om een bom te plaatsen.

Na een lange en moeilijke tocht kwam hij aan in België. Hier in Lommel heeft Hellal het naar zijn zin. “Het is een prachtige plaats met prachtige mensen,” vertelt hij enthousiast. Zijn favoriete Lommelaar is Pieter. Die leerde hij kennen toen Pieter aan het vissen was in de buurt van het opvangcentrum.

“Pieter en ik discussiëren over vanalles. Ik wou hem uitnodigen in mijn huisje hier in het opvangcentrum, maar dat mag niet. Vanavond ga ik wel bij hem thuis eten.” Pieter vertelde hem ook over de angst die bij een deel van zijn stadsgenoten leefde toen het centrum openging.

“Hij zei me dat veel mensen in Lommel in het begin schrik hadden dat wij van hen zouden stelen. Nu begrijpen ze wel dat vluchtelingen goede mensen zijn en sindsdien is onze band met hen goed. Ze zijn heel vriendelijk.”

945

Sommige Lommelaars zijn zelfs meer dan gewoon heel vriendelijk. Als reactie op de angst ontstonden er enkele warme initiatieven. Vicky Daniels zette samen met enkele vriendinnen het project "945 in beeld" op, naar het aantal asielzoekers dat oorspronkelijk naar Lommel zou komen.

“Een week na de rumoerige infovergadering hebben we ons project opgestart om te laten zien dat alles wat er over ‘dé vluchtelingen’ werd geroepen wel degelijk over mensen gaat,” legt Vicky de beweegreden uit.

"Lommel is een prachtige plaats met prachtige mensen"

Hellal Ahmad, asielzoeker

De vrijwilligers van "945 in beeld" portretteren de asielzoekers van het Parelstrand met een foto en vertellen hun levens- en vluchtverhaal. Die portretten van hun Parels, zoals ze de asielzoekers zelf noemen, verspreiden ze via hun website en Facebook.

Ook het aangrijpende verhaal van Hellal hebben de dames van het project online geplaatst. Door de interviews die ze afnam, kreeg Vicky veel respect voor de vluchtelingen: “Ik bewonder vooral hun enorme veerkracht.”

Muziek

"945 in beeld" staat niet alleen. Ook Guy Vercauteren ondernam samen met wat vrienden actie om de kloof tussen de bewoners van het Parelstrand en de Lommelaars te dichten.

Op de open dag van het opvangcentrum in maart gaven enkele vluchtelingen een muziekoptreden. “Op die manier werden de vluchtelingen ook eens in een positief daglicht gesteld,” kijkt Guy met enige trots terug.

Het begin van zijn muziekproject was nochtans moeilijk. “Ze deden allemaal alsof ze muzikanten waren, zodat ze konden meedoen, maar eigenlijk bakten ze er weinig van. Ik ben dan djembélessen beginnen geven en zo is dat gegroeid.”

“Op die open dag begonnen we met de aangeleerde Senegalese ritmes en daarna een deel Arabische muziek. Toen Farouk begon te spelen op zijn luit was het muisstil. De bezoekers vonden het geweldig. Ik geloof echt dat muziek mensen bijeen brengt over nationaliteiten heen.”

De muzieksessies werden soms heuse feestjes en dan trok Guy zijn ogen open. “De Afghaanse mannen dansen heel goed, maar ook wel grappig. Een beetje homo-achtig met hun handen.” Guy beeldt even uit hoe zij dansen.

Vlaamse namen zijn trouwens niet altijd even gemakkelijk om uit te spreken voor de doorsnee Afghaan. “Het was vaak iets tussen Guy en Gay, maar ik doe niet moeilijk,” lacht Guy.

Afwas

Door zijn initiatief is Guy bevriend geraakt met veel asielzoekers. “Die mannen zijn heel gastvrij, je mag altijd blijven eten. Dat is wel anders dan bij ons. Wij zetten potten op tafel en scheppen uit, maar zij leggen alles op aparte taloorkes.”

In sommige opvangcentra van Fedasil moeten de asielzoekers eten wat de pot schaft, maar in Lommel mogen ze zelf hun potje koken. “Zo hebben die mensen hier ook iets te doen. Zelfs de afwas is hier een heel fijne activiteit,” ontdekte hij.

"Zelfs de afwas is hier een heel fijne activiteit"

vrijwilliger Guy Vercauteren

Ook voor amuzikale asielzoekers waren er trouwens activiteiten. Zo organiseerde de zoon van Guy voetbalmatchen tussen de asielzoekers of gingen ze kijken naar een wedstrijd van voetbalclub Lommel United. Andere vrijwilligers organiseerden ook nog yogalessen, knutselactiviteiten, Nederlandse les en kinderopvang.

Afscheid

Eind april komt aan dit verhaal een eind. Het tijdelijk opvangcentrum sluit zijn deuren en alle asielzoekers worden verplaatst naar andere centra. De georganiseerde leegloop is begin april begonnen.

Hellal weet nog niet wanneer en naar waar hij zal worden overgeplaatst. Het kan morgen zijn, maar het kan ook nog enkele weken duren. Daarbij komt de grote onzekerheid over zijn asielaanvraag. De hele situatie vreet aan hem. “Er is mismanagement op het vlak van opvangcentra in België. Ik begrijp niet wat ze doen.”

Hellal heeft in Brussel vluchtelingen ontmoet met psychische problemen. “Zelf voel ik ook dat ik snel kwaad word als iets kleins misgaat. Mijn geduld raakt soms op.” Hoe dan ook gaat hij de mensen van Lommel hard missen. Met visser Pieter blijft hij zeker in contact via Facebook.

Vrijwilligers Vicky en Guy zullen op hun beurt de asielzoekers missen. “Nu val ik een beetje in een gat. Dit was de schoonste tijd van mijn leven. Ik heb hier zo’n fijne mensen ontmoet, niet normaal,” concludeert Guy.

Onze reporter fietst van Leuven naar de Balkan op zoek naar verhalen over migratie en integratie.

Volg de reportagereeks 'Tegen de Stroom in' ook op Facebook.