Leuven drukt je met neus op oorlogsverleden

Struikelstenen duiken in het straatbeeld op

12 februari 2017
Artikel
Auteur(s): Mika Tuyaerts
De herinneringscultuur rond de beide Wereldoorlogen draait op volle toeren. Ook de stad Leuven wil hier letterlijk haar steentje aan bijdragen. Dat doet ze met zogenaamde struikelstenen.

Struikelstenen, in het Duits ‘Stolpersteine’, zijn betonnen kubussen ter grootte van een kassei, afgedekt met een messingplaat. Hierin staat telkens de naam van een Holocaustslachtoffer gegraveerd. Ze worden aangebracht op plaatsen die een bepaalde link met de oorlog hebben, zoals trottoirs van huizen waarin joden woonden die gedeporteerd of vermoord werden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Het concept zelf werd uitgewerkt door de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. 'Ik noem de kunstwerken struikelstenen omdat ze iets boven de grond liggen. De kans dat je er over valt is dan ook reëel', aldus Demnig.

'Thema's uit het verleden zijn vandaag ook van levensbelang'

Denise Vandevoort, schepen van cultuur (sp.a)

En dat vallen is nu net het uitgangspunt van het project. 'Zo word je met je neus op de feiten gedrukt', vertelt de Duitse kunstenaar. 'Je moet ook vooroverbuigen om de tekst te kunnen lezen. Zo toon je respect voor de oorlogsslachtoffers.'

Oorlog nooit vergeten

Demnigs struikelstenen kennen ondertussen heel wat succes. Over heel Europa liggen er zo'n 46.000, waaronder in Brussel, Luik en Sint-Truiden. En nu zullen ze dus ook op drie plaatsen in Leuven te vinden zijn.

'Dat komt omdat we in Leuven veel belang hechten aan herinneringseducatie, zodat het oorlogsverleden nooit vergeten wordt', zegt schepen van cultuur Denise Vandevoort (sp.a).

'Door je te bukken voor de steen, betuig je respect aan de slachtoffers'

Gunther Demnig, kunstenaar

Toch kwam het eigenlijke idee van de struikelstenen niet van het stadsbestuur. Leerkracht Wilhelm Meyer van KA2 De Ring kwam met het voorstel, zodat de herinnering aan het leed van de Tweede Wereldoorlog ook in het stadsbeeld zichtbaar werd.

Dat het voorstel net vanuit een middelbare school kwam, vindt Vandevoort zeer positief: 'Het is belangrijk dat de leerlingen op een creatieve manier nadenken over maatschappelijke vraagstukken rond tolerantie, democratie, samenwerking, uitsluiting en mensenrechten. Deze thema’s zijn vandaag meer dan ooit van levensbelang.'