Hoe reageren op iemand met problemen?

MindMates geeft tips om goed te luisteren

19 December 2016
Artikel
Auteur(s): Brecht Castel , Jef Cauwenberghs
Je beste vriend zijn vader is overleden. Iemand in de aula ziet er ongelukkig uit. Je kotgenoot eet weinig of drinkt veel de laatste tijd. Wat doe je?

Als jij je zorgen maakt om een medestudent, dan zeg je dat best tegen die persoon. Hiermee toon je betrokkenheid en misschien kan je voor hem of haar een luisterend oor betekenen.

Vragen hoe het met iemand gaat, kan in elk geval nooit kwaad. ‘Het feit dat iemand écht vraagt hoe het met je gaat, maakt meestal wel iets los’, getuigt Julie die kampt met een eetstoornis.

Als iemand je dan in vertrouwen neemt en misschien aarzelend praat over iets moeilijks, dan heeft MindMates een aantal tips om goed te luisteren:

DOEN

1 Keep it simple. Als iemand zijn been breekt, vraag je hoe het gaat en of je ergens mee kunt helpen. Ook bij psychische klachten helpen die kleine vragen. Je hoeft echt geen expert te zijn om gewoon te luisteren.

2 Communiceer openheid. Dat doe je non-verbaal door lichtjes voorovergebogen naar je gesprekspartner te leunen en te knikken. Maak geregeld oogcontact en houd je armen naast je lichaam. Gekruiste armen communiceren een defensieve houding. Probeer weinig vragen te stellen. Laat gerust stiltes vallen en laat merken dat je aandachtig luistert.

3 Houd contact. Sommige mensen die met problemen kampen, sluiten zich af van de buitenwereld. Daarom is het belangrijk om ook na een eerste gesprek het initiatief te blijven nemen en contact te houden.

4 Informeer je. Weet waar je terecht kan met bezorgdheden. Als je je ernstige zorgen maakt om een medestudent, dan kan je in het studentengezondheidscentrum van de KU Leuven gratis op gesprek gaan met een psycholoog.

5 Help hulp zoeken. Wanneer je je echt ongerust maakt over een medestudent, betrek je er best anderen bij. Niet alleen omdat dat voor hem/haar belangrijk is, het zorgt er ook voor dat de last niet alleen op jouw schouders terecht komt. Je zorgt er best voor dat ook een hulpverlener of ouder ervan afweet. Moedig de persoon in kwestie aan om professionele hulp te zoeken. Is de drempel te hoog? Bied aan om samen een afspraak te maken of ga de eerste keer mee. Misschien lukt het met twee wél om die drempel te overwinnen.

NIET DOEN

1 Geef geen ongewenste raad. Laat mensen hun hele verhaal vertellen en luister gewoon. Geef ze tijd om alles goed uit te leggen en kom niet tussen met adviezen of mogelijke oplossingen. Alleen als je gesprekspartner ernaar vraagt, kun je eventueel een oplossing suggereren of er samen naar zoeken. Gewoon luisteren is vaak al voldoende.

2 Beloof geen complete geheimhouding. Hoewel discretie voorop staat in een vertrouwelijk gesprek, maak je best nooit de belofte om er nooit met iemand anders over te spreken. Dat is namelijk een belofte die je misschien niet zal kunnen houden en in dat geval is het vertrouwen beschadigd.

3 Wees geen hulpverlener. Beloof niet dat je er altijd, 24 uur op 24, voor iemand kunt zijn. Jouw leven gaat ook gewoon door. Je voelt misschien een grote verantwoordelijkheid voor de ander, maar veel meer dan af en toe écht luisteren, kun je vaak niet doen. Let ook op je eigen psychische gezondheid. De ander heeft er niets aan als jij mee ten onder gaat aan zijn of haar problemen.

4 Zeg niet ‘ik weet perfect hoe jij je voelt’. Iedereen voelt problemen anders aan en al dan niet gespeelde sympathie levert eerder ergernissen dan oplossingen op. Relativeer ook niet door te verwijzen naar ergere voorbeelden.

5 Zeg niet ‘gewoon niet meer aan denken’. Ooit al eens geprobeerd om ergens niet aan te denken? Het zorgt er alleen voor dat je er juist nog meer aan denkt. Op ooitalzogereageerd.be vind je meer clichés die je beter niet zegt tegen iemand in moeilijkheden.

Lees het hele dossier psychische gezondheid bij studenten.

Zelf hulp nodig?

Bel 106 of surf naar tele-onthaal.be.
Bel 1813 of surf naar zelfmoord1813.be.

Het studentengezondheidscentrum van de KU Leuven kan je bereiken op 016/32.44.20 tijdens de werkuren.