'Get Out': griezeltocht door de wereld van blanke vooroordelen

Filmrecensie

05 juni 2017
Recensie
Auteur(s): Tom Dinneweth , Daphne de Roo
Niets enger dan het dagelijkse leven, moet debuterend regisseur Jordan Peele gedacht hebben. 'Get Out' neemt 'ruimdenkend' blank Amerika met veel overtuiging onder de loep.

Peele heeft lang zitten broeden op zijn passieproject – een delicate mix van horror, maatschappijkritiek en satire. De initiële verhaallijn is vrij eenvoudig. Chris (Daniel Kaluuya), een zwarte fotograaf, wordt door zijn blanke vriendin Rosie (Allison Williams) meegetroond op bezoek bij haar ouders, een succesvol chirurg en een therapeute die wonen in een afgelegen landhuis bij een meer. It doesn't get any whiter than that.

Wat volgt is geen kolderiek Meet the Parents-scenario, maar wel een geslaagde persiflage van alle micro-agressies en onbewust racistische situaties waar zwarten haast dagelijks mee geconfronteerd worden. Rosies vader bijvoorbeeld is er als de kippen bij om zijn bewondering voor iconen zoals Barack Obama en Jesse Owens te onderstrepen. 'It is such privilege to be able to experience another person's culture', knalt hij er nog achteraan. Ongemak staat te wachten om elke hoek. Het toont pijnlijk duidelijk hoe elke poging om ruimdenkend over te komen Chris enkel meer herleidt tot dat ene deel van zijn persoon: zijn zwarte huidskleur.

'Get out' vermengt het magische element van de standaardhorrorfilm met een realistische insteek

Het wordt allemaal nog erger wanneer datzelfde weekend een groots familiefeest blijkt plaats te vinden. Een onheilspellende colonne van bijna identieke zwarte limousines palmt de oprit in. 'Blank zijn is tweehonderd jaar hip geweest, nu is de slinger de andere kant uitgezwaaid', laat een aanwezige optekenen. Het is wrang, het is ongemakkelijk, het is eigenlijk helemaal niet grappig en toch moet je erom lachen.

Chris heeft op dat moment al lang door dat er iets niet schort met Rosies familie, die twee zwarte dienaren in dienst heeft. Echo's van de slavernijperiode zijn nooit veraf, en leunen vaak iets te dicht aan bij het cliché. Georgina, de vrouwelijke huishoudster, lijkt met haar mechanische mimiek wel weggelopen uit The Stepford Wives, en ook Rosies broer zorgt voor een continue schaduw van dreiging – een traag onbehagen dat eigenlijk al van bij het begin van de film, wanneer Chris zich aan het scheren is, ergens in het beeld vervlochten zit. Gelukkig last Peele ook af en toe een humoristisch moment in, met onder andere een glansrol voor Rod (Lil Rel Howery).

Zonder al te veel weg te geven ontrolt de plot zich vanaf dit punt als een krankzinnige Black Mirror-aflevering, waarin niets echt is wat het lijkt. Het magische element van de standaardhorrorfilm wordt vermengd met een realistische insteek, die vragen oproept die nog eens helemaal los staan van de rassendiscussie die in het voorgaande deel van de film centraal staat. Genoeg om over na te praten na de film, in elk geval.

Een film met als 'bad guy' het racisme van de liberale blanke komt nog steeds erg hard aan

Toch voelen we ons ook verplicht enige reserve in te bouwen. Zo speelt de plot, die haast unaniem 'bijzonder vernieuwend' wordt genoemd, toch vrij gretig leentjebuur bij films zoals The Stepford Wives en Rosemary's Baby, maar vooral ook bij The Skeleton Key, een minder bekende horrorfilm die bijna exact dezelfde premisse heeft als Peeles debuutfilm, maar dan gespiegeld. Alle bloedarmoede in de horrorwereld ten spijt is de formule van Get Out niet bepaald uniek, en is het gevoel van een déjà vu nooit ver weg.

Dat de reacties op Get Out zo unaniem lovend zijn, zegt misschien dan ook meer over ons gebrekkig inzicht in de eigen omgang met de rassenproblematiek – klaarblijkelijk komt een film met als bad guy het racisme van de liberale blanke toch nog steeds erg hard aan. Of misschien is de gemiddelde kijker het niet meer gewoon om bij een horrorfilm een realistische angst aangeboord te zien. Maar boeiende cinema is het in elk geval.

Get Out is nog de hele maand juni zo goed als dagelijks te zien bij Cinema ZED. Voor de precieze programmatie, klik hier.