100% eerlijke chocolade, Tony of Toch Nie

Modern slavery - Tony's Chocolonely (Docu, talks & tasting)

30 maart 2019
Artikel
Op dinsdag 26 maart werd het Premonstreitcollege even omgetoverd tot een filmzaal. Iedereen was welkom voor een documentaire van én over het chocolademerk Tony’s Chocolonely.

Het Nederlandse chocolademerk hekelt het gebruik van kinderarbeid en slavernij bij de productie van cacaobonen om onze geliefde cacaoproducten te maken en probeert het zelf anders te doen.

De leden van Academics for Development, de organisatoren van het event, merkten al snel op dat de interesse voor hun event veel groter was dan vooraf voorspeld. Hun stamcafé, Noir, zou uitpuilen door alle aanwezigen en daarom zochten ze een grotere locatie. Die werd gevonden in het nabijgelegen college van Premonstreit, voor de gelegenheid omgedoopt tot filmzaal. In allerijl werd ook nog een spreker aangetrokken om voor- en nawoord te verzorgen, professor in de antropologie, Karel Arnaut.

De documentaire illustreert het vallen en opstaan in hun proces om eerlijke, slavenvrije chocolade te maken

De documentaire 'TONY. Van chocoladecrimineel tot wereldverbeteraar' vertelt het verhaal van enkele jonge Nederlandse journalisten die aan de wieg stonden van het bedrijf dat nu Nederlands grootste chocoladeverkoper is. Teun (later verbasterd naar Tony, wegens makkelijker uit te spreken voor de buitenlandse pers) en zijn kompanen achterhaalden oorspronkelijk in hun tv-programma onduidelijkheden en onjuistheden in de ingrediënten van ons voedsel.

Na het lezen van een mini-artikeltje over kindslavernij in de cacaoindustrie raakten ze gebeten door het onderwerp en besloten ze tot actie over te gaan. Nadat hun voorstellen bij verscheidene grote producenten in dovemans oren gevallen waren - onder andere Ben & Jerry’s bleek achter de schermen opeens veel minder geïnteresseerd dan voor de camera - besloten ze het heft in eigen handen te nemen.

De documentaire illustreert het vallen en opstaan in hun proces om eerlijke, slavenvrije chocolade te maken. Want al snel bleek dat het ook voor Teun/Tony en co. niet makkelijk was te garanderen dat hun chocolade 100% slavenvrij werd gemaakt. Het label “100% slave free” werd dan ook vervangen worden door het politiek correctere “together we make chocolate 100% slave free”.

Verschillende aanwezigen lieten zich achteraf ontvallen dat de documentaire je echt met de neus op de feiten drukt. Grote bedrijven kopen als het ware de fairtrade certificaten, maar doen verder geen onderzoek naar de oorsprong ervan. Meer nog, er schort ook iets bij de fairtrade instanties zelf, zo bleek de cacao van Max Havelaar toch niet altijd even traceerbaar te zijn. Als consument vertrouw je meestal blindelings op die certificaten, want als het label van fairtrade erop staat zal het toch wel goed zijn? Of hoe een fairtrade chocoladereep misschien toch sporen van slavernij kan bevatten.

Grote bedrijven kopen als het ware de fairtrade certificaten, maar doen verder geen onderzoek naar de oorsprong ervan

Deze documentaire is geen verheerlijking van het merk Tony’s Chocolonely, maar toont aan dat er verandering nodig is en dat het mogelijk is om het anders te doen. Zoals in de documentaire werd aangehaald 'dit is een druppel op een hete plaat, maar hopelijk volgen er nog druppels'. Het belang van meer social entrepreneurship werd aangehaald, niet toevallig ook de kerngedachten van de organisatie.

Achteraf moest niemand de tocht naar Noir, waar de receptie gehouden werd, hongerig aanvatten. Iedereen kreeg een reep Tony’s Chocolonely aangeboden van de organisatie. Of die reep 100% slavenvrij was, zullen we echter nooit weten.